Przesiewowe badania cytologiczne

Posted By admin
Categoirzed Under: Nowotwory, Testy ginekologiczne
Comments (0)

Przesiewowe badania cytologiczne w kierunku raka szyjki macicy
Cytologia konwencjonalna lub jednowarstwowa

Zachorowalność i umieralność na raka szyjki macicy nadal jest wysoka i pomimo istniejącej od lat profilaktyki wciąż stanowi duży problem w Polsce i na świecie. Nowotwór ten jest drugim co do częstości rakiem narządów płciowych u kobiet po raku sutka i w dalszym ciągu stanowi pierwszą przyczynę zgonów.

Wczesne rozpoznanie raka szyjki daje szansę przeżycia, gdyż zależy ono od stopnia zaawansowania tego nowotworu w momencie wykrycia. Rak szyjki macicy jest jednym z najlepiej wyleczalnych nowotworów dzięki możliwości wczesnego wykrywania zmian przednowotworowych i nowotworowych szyjki macicy. Profilaktyka raka szyjki macicy obejmuje przede wszystkim badanie cytologicznez testami w kierunku wykrycia HPV lub bez nich. Najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju raka szyjki macicy jest zakażenie szyjki przez wirusa brodawczaka ludzkiego, czyli typami HPV o wysokim potencjale onkogennym.
ginekologia

Cytologia ma już prawie 70 lat

Badanie cytologiczne wprowadzone przez George’a Papanicolaou, amerykańskiego lekarza greckiego pochodzenia w latach 40-tych XX wieku, jest nadal najważniejszym i najbardziej dostępnym testem wykrywającym raka szyjki macicy. Do badań przesiewowych nadaje się zarówno metoda konwencjonalna, czyli tradycyjna oraz technika jednowarstwowa. W USA większość badań cytologicznych jest obecnie wykonywana metodą jednowarstwową.

Cytologia konwencjonalna lub jednowarstwowa

Wymaz z szyjki macicy, ze strefy przejściowej, pobiera się specjalną szczoteczką i materiał komórkowy przenosi się na szkiełko mikroskopowe (metoda konwencjonalna) lub do probówki z płynem utrwalającym (metoda jednowarstwowa). Cytologia jednowarstwowa jest pobierana w taki sam sposób jak konwencjonalna, więc nie stanowi dodatkowego dyskomfortu dla pacjentki. W przypadku techniki konwencjonalnej istotne jest, aby pobierając materiał unikać zanieczyszczenia krwią, upławami czy środkami nawilżającymi. Technika jednowarstwowa daje nam możliwość przefiltrowania i oddzielenia zanieczyszczeń z pobranej zawiesiny. Ponadto preparat z pobranym materiałem techniką jednowarstwową jest łatwiejszy do oceny, bardziej przejrzysty, gdyż zawiesina jest nakładana na szkiełko w taki sposób, by uzyskać jedną warstwę komórek. W przypadku tej metody szybkie umieszczenie w płynie utrwalającym wyklucza powstawanie artefaktów związanych z wysychaniem materiału, jak to się zdarza w przypadku techniki konwencjonalnej, co utrudnia ocenę preparatu a nieraz wskazuje na konieczność powtórnego pobrania materiału.
Badanie techniką jednowarstwową ma zarówno wady i zalety w porównaniu z metodą konwencjonalną. Główne wady to przede wszystkim cena i mniejsza swoistość, natomiast do zalet należy także możliwość równoczesnego przeprowadzenia badań z pobranego materiału w kierunku zakażeń: HPV, dwoinką rzeżączki, Chlamydią trachomatis czy Mykoplazmami. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne rekomenduje w badaniach przesiewowych w kierunku wykrywania raka szyjki zarówno cytologię konwencjonalną jak i cytologię jednowarstwową na podłożu płynnym.

Cytologia jednowarstwowa na podłożu płynnym daje większe możliwości diagnostyczne, poprawia jakość pobranego materiału, a niektóre doniesienia wskazują, iż wiąże się ze zmniejszeniem ilości nieprawidłowych obrazów co oznacza rzadsze występowanie wyników „materiał nieodpowiedni do oceny” co obniża oczywiście koszty. Metoda ta umożliwia jednocześnie wykonanie cytologii i między innymi testu na obecność HPV, czyli wykonanie łącznie testów, które najskuteczniej pozwalają wykryć zmiany przednowotworowe i nowotworowe szyjki macicy.

Dr n. med. Agnieszka Banaszek-Wysoczańska – specjalista z ginekologii i położnictwa. Ukończyła Wydział Lekarski Poznańskiego Uniwersytetu Medycznego w roku 2000. Od 2001 pracuje jako asystent w I Klinice Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w Warszawie przy Placu Starynkiewicza.
W 2008 r. uzyskała tytuł doktora medycyny.