Ginekolog.edu.pl

Przesiewowe badania cytologiczne

admin — Sun, 29 Apr 2012 11:29:09 +0000

Przesiewowe badania cytologiczne w kierunku raka szyjki macicy
Cytologia konwencjonalna lub jednowarstwowa

Zachorowalność i umieralność na raka szyjki macicy nadal jest wysoka i pomimo istniejącej od lat profilaktyki wciąż stanowi duży problem w Polsce i na świecie. Nowotwór ten jest drugim co do częstości rakiem narządów płciowych u kobiet po raku sutka i w dalszym ciągu stanowi pierwszą przyczynę zgonów.

Wczesne rozpoznanie raka szyjki daje szansę przeżycia, gdyż zależy ono od stopnia zaawansowania tego nowotworu w momencie wykrycia. Rak szyjki macicy jest jednym z najlepiej wyleczalnych nowotworów dzięki możliwości wczesnego wykrywania zmian przednowotworowych i nowotworowych szyjki macicy. Profilaktyka raka szyjki macicy obejmuje przede wszystkim badanie cytologicznez testami w kierunku wykrycia HPV lub bez nich. Najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju raka szyjki macicy jest zakażenie szyjki przez wirusa brodawczaka ludzkiego, czyli typami HPV o wysokim potencjale onkogennym.

Cytologia ma już prawie 70 lat

Badanie cytologiczne wprowadzone przez George’a Papanicolaou, amerykańskiego lekarza greckiego pochodzenia w latach 40-tych XX wieku, jest nadal najważniejszym i najbardziej dostępnym testem wykrywającym raka szyjki macicy. Do badań przesiewowych nadaje się zarówno metoda konwencjonalna, czyli tradycyjna oraz technika jednowarstwowa. W USA większość badań cytologicznych jest obecnie wykonywana metodą jednowarstwową.

Cytologia konwencjonalna lub jednowarstwowa

Wymaz z szyjki macicy, ze strefy przejściowej, pobiera się specjalną szczoteczką i materiał komórkowy przenosi się na szkiełko mikroskopowe (metoda konwencjonalna) lub do probówki z płynem utrwalającym (metoda jednowarstwowa). Cytologia jednowarstwowa jest pobierana w taki sam sposób jak konwencjonalna, więc nie stanowi dodatkowego dyskomfortu dla pacjentki. W przypadku techniki konwencjonalnej istotne jest, aby pobierając materiał unikać zanieczyszczenia krwią, upławami czy środkami nawilżającymi. Technika jednowarstwowa daje nam możliwość przefiltrowania i oddzielenia zanieczyszczeń z pobranej zawiesiny. Ponadto preparat z pobranym materiałem techniką jednowarstwową jest łatwiejszy do oceny, bardziej przejrzysty, gdyż zawiesina jest nakładana na szkiełko w taki sposób, by uzyskać jedną warstwę komórek. W przypadku tej metody szybkie umieszczenie w płynie utrwalającym wyklucza powstawanie artefaktów związanych z wysychaniem materiału, jak to się zdarza w przypadku techniki konwencjonalnej, co utrudnia ocenę preparatu a nieraz wskazuje na konieczność powtórnego pobrania materiału.
Badanie techniką jednowarstwową ma zarówno wady i zalety w porównaniu z metodą konwencjonalną. Główne wady to przede wszystkim cena i mniejsza swoistość, natomiast do zalet należy także możliwość równoczesnego przeprowadzenia badań z pobranego materiału w kierunku zakażeń: HPV, dwoinką rzeżączki, Chlamydią trachomatis czy Mykoplazmami. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne rekomenduje w badaniach przesiewowych w kierunku wykrywania raka szyjki zarówno cytologię konwencjonalną jak i cytologię jednowarstwową na podłożu płynnym.

Cytologia jednowarstwowa na podłożu płynnym daje większe możliwości diagnostyczne, poprawia jakość pobranego materiału, a niektóre doniesienia wskazują, iż wiąże się ze zmniejszeniem ilości nieprawidłowych obrazów co oznacza rzadsze występowanie wyników „materiał nieodpowiedni do oceny” co obniża oczywiście koszty. Metoda ta umożliwia jednocześnie wykonanie cytologii i między innymi testu na obecność HPV, czyli wykonanie łącznie testów, które najskuteczniej pozwalają wykryć zmiany przednowotworowe i nowotworowe szyjki macicy.

Dr n. med. Agnieszka Banaszek-Wysoczańska – specjalista z ginekologii i położnictwa. Ukończyła Wydział Lekarski Poznańskiego Uniwersytetu Medycznego w roku 2000. Od 2001 pracuje jako asystent w I Klinice Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w Warszawie przy Placu Starynkiewicza.
W 2008 r. uzyskała tytuł doktora medycyny.

Przenikanie leków przez łożysko

admin — Fri, 24 Feb 2012 21:53:16 +0000

Przenikanie leków przez łożysko zależy przede wszystkim od właściwości fizykochemicznych danego leku, takich jak np. rozpuszczalność w tłuszczach lub w wodzie, albo masa cząsteczkowa. Zależy również od wielkości powierzchni łożyska, jego grubości i ukrwienia, a także od zmian patologicznych w łożysku.
Dzięki osiągnięciom współczesnej farmakologii poznano kilka mechanizmów przechodzenia leków przez barierę łożyskową. Najważniejsza z nich – tzw. bierna dyfuzja – polega na przenikaniu rozpuszczonego w tłuszczach leku przez błonę kosmówkową do naczyń płodu. Szybkość tego procesu zależy od stężenia leku we krwi matki, czyli od dawki leku jaki kobieta ciężarna przyjęła. Stężenie niektórych leków w wodach płodowych może wynosić do 70 % ich stężenia we krwi matki.

Leki rozpuszczające się w wodzie przenikają przez łożysko wolno i w krążeniu płodowym osiągają znacznie mniejsze stężenie w stosunku do stężenia we krwi matki. Inne mechanizmy przenikania, takie jak aktywny transport lub przejście leków przez pory w błonie kosmówkowej, mają mniejsze znaczenie.
W końcowym okresie ciąży błony łożyskowe są cieńsze i przenikanie leków jest wtedy zwiększone. Wszystkie nowe leki są badane na działanie embriotoksyczne, największe znaczenie w tym względzie mają badania wykonywane na małpach.

Niepłodność

admin — Sun, 15 Jan 2012 15:35:31 +0000

Niepłodnością lub inaczej bezpłodnością nazywamy brak zdolności dorosłego człowieka do rozrodu, czyli posiadania potomstwa. Bezpłodność bywa wrodzona lub nabyta. Pierwszym i podstawowym objawem niepłodności jest niemożność zajścia w ciążę po roku regularnego współżycia bez stosowania antykoncepcji. Wiele zdrowych par, prowadzących udane życie seksualne nie może doczekać się potomstwa.
Wrodzona niepłodność często spowodowana jest brakiem lub niedorozwojem gonad, a nabyta z powodu zaburzeń hormonalnych, stanów zapalnych i patologii narządu rodnego, chorób zakaźnych (nagminne zapalenie przyusznic, kiła, gruźlica, rzeżączka).
Niepłodność zawsze dotyczy pary, a więc diagnostyka musi obejmować równocześnie kobietę i mężczyznę. W przypadku niepłodności męskiej najczęściej przyczyną jest braku plemników w nasieniu (azoospermia), całkowity brak nasienia (aspermia), lub jego patologiczny skład. Wystarczy zatem dokonać ogólnego badania nasienia, a jeśli jego parametry wykazują zaburzenia można prowadzić dalszą diagnostykę endokrynologiczną lub mikrobiologiczną. W rzadkich wypadkach lekarz zleci wykonanie biopsji jądra.
U kobiety wykrycie przyczyn niepłodności wymaga wykonania licznych badań – min. oznaczenie poziomów poszczególnych hormonów, badania ultrasonograficzne narządów rodnych, ocenę prawidłowości w budowie macicy (HSG), badanie śluzu szyjkowego (PCT).

Badanie ginekologiczne

admin — Mon, 21 Nov 2011 21:18:13 +0000

Przy badaniu ginekologicznym najczęściej stosuje się wzierniki dopochwowe, metalowe lub plastikowe typu Cusco, a w przypadkach podejrzenia wypadania macicy i pochwy lub przetoki moczowej inne wzierniki tzw. Simsa. Narzędzia powinny być wyjałowione oraz ogrzane, aby ograniczyć nieprzyjemne wrażenie zetknięcia z zimnym materiałem. Wzierniki mają odpowiednie rozmiary i dobranie odpowiedniego rozmiaru wziernika jest istotne w przypadku kobiet po menopauzie oraz kobiet po operacjach pochwowych, u których wejście do pochwy jest zwężone. Narzędzie wsuwa się na pełną głębokość i rozsuwa jego łyżki odsłaniając szyjkę macicy. W czasie badania ginekologicznego często pobiera się materiał do badania cytologicznego, a czynność ta może spowodować niewielkie krwawienie, które nie ma jednak żadnego znaczenia klinicznego.
Badanie lekarskie ginekologiczne tzw. dwuręczne jest istotne ze względu na ocenę kształtu, wielkości i ruchomości wewnętrznych narządów rodnych – macicy, przydatków. Badanie przez odbytnicę przeprowadzają lekarze u kobiet, które nie rozpoczęły współżycia lub u skarżących się na dolegliwości związane z oddawaniem stolca lub krwawieniem.
Badanie ginekologiczne w okresie zaawansowanej ciąży większość kobiet uważa za najbardziej nieprzyjemne doznanie w czasie opieki przedporodowej. Tylko w przypadkach krwawienia, badania szyjki macicy lub podjęciem decyzji o indukcji porodu wskazane jest badanie ręczne lub z użyciem wziernik.

Elektrokonizacja

admin — Thu, 13 Oct 2011 10:10:41 +0000

Elektrokonizacja – angielski skrót LEEP.
Jest to zabieg operacyjny polegający na usunięciu chorych tkanek części pochwowej szyjki macicy, przy użyciu prądu elektrycznego. Zabieg wykonywany jest przez pochwę w przypadku leczenia początkowych stadiów raka szyjki macicy lub w przypadku nadżerek. Metoda ta może być stosowana w leczeniu ambulatoryjnym i jest dobrze tolerowana przez pacjentki.

Elektrochirurgiczna metoda wycięcia zmienionego fragmentu szyjki macicy jest korzystniejsza niż tradycyjna konizacja chirurgiczna stosowana w leczeniu nowotworowych zmian śródnabłonkowych szyjki macicy. Wycięcie zmienionej sfery może być wykonane precyzyjnie elektrodą w kształcie drucianej pętli. Ponadto technika elektrokonizacji pozwala na pobranie wycinków do badania histopatologicznego w celu potwierdzenia lub wykluczenia istnienia ukrytych ognisk raka inwazyjnego. Jeśli wykluczenia raka inwazyjnego nie jest możliwe, to do usunięcia pojedynczych ognisk lekarz możne użyć elektrody igłowej zamiast pętlowej, co pozwala na lepszą ocenę brzegów cięcia.
Wskazania do elektrokonizacji to:
- niedostateczny obraz koloskopowy, wizualnie niedostępna cała sfera zmieniona chorobowo;
- niemożność obejrzenia koloskopem nieprawidłowości ze względu na wnikanie zmiany chorobowej do kanału szyjki macicy;
- różnica w rozpoznaniu cytologicznym i histopatologicznym.
Metoda elektrokonizacji elektrodą pętlową jest uważana za niezwykle skuteczną i bezpieczną.

Grzybicze zapalenia pochwy

admin — Sun, 28 Aug 2011 15:57:29 +0000

Głównymi objawami grzybicy pochwy jest swędzenie, pieczenie oraz gęste białe upławy, niekiedy o konsystencji przypominającej twaróg i nieprzyjemnym zapachu. Nasilają się one podczas oddawania moczu i po współżyciu. Często towarzyszą im zaczerwienienie, obrzęk i uczucie gorąca sromu oraz piekące pęknięcia skóry.
Tymczasową ulgę daje kąpiel, jednak prowadzi ona do namnażania bakterii, dla których najlepsze środowisko jest właśnie wilgotne i ciepłe, co gwarantuje temperatura ciała. Również domowe sposoby leczenia zwane „nasiadówkami” czasami dają efekt odwrotny od pożądanego. Dlatego też zaobserwowanie u siebie objawów mogących wskazywać na grzybicze zapalenie pochwy powinno być sygnałem do pilnego kontaktu z ginekologiem i rozpoczęcia leczenia.
Kobiety prowadzące aktywne życie seksualne powinny pamiętać o tym, że jej partner również może być zarażony grzybami. W jego przypadku choroba będzie przebiegać bezobjawowo. Lekarz w takim przypadku zazwyczaj przepisuje środki doustne oraz maść do stosowania miejscowego.
W przypadku nawracającej grzybicy, należy zastanowić się nad źródłem jej pochodzenia. Może się tak zdarzyć, że środki do higieny intymnej podrażniają i wysuszają naturalną warstwę ochronną okolic intymnych, przez co bakterie mają do niej łatwiejszy dostęp. Najprostszym sposobem sprawdzenia, czy stosowane środki nam szkodzą jest zastąpienie ich szarym mydłem. W dużej ilości przypadków, częstotliwość nawrotów grzybicy znacząco się zmniejsza.

Nadżerka – objawy i metody leczenia

admin — Sat, 16 Jul 2011 14:08:44 +0000

Nadżerka jest dość często obserwowaną zmianą na narządach płciowych kobiety. Najczęściej powstaje na tle zaburzeń hormonalnych, a dokładniej nadmiaru estrogenów oraz różnych zakażeń. Diagnozuje się ją podczas zwykłego badania ginekologicznego.
Najczęstszymi objawami nadżerki są obfite upławy z pochwy o nieprzyjemnym zapachu, plamienia lub krwawienia międzymiesiączkowe, a także częste stany zapalne pochwy, wywołujące podrażnienia i dyskomfort. Nadżerka jest stanem, któremu mogą również towarzyszyć bóle brzucha i okolicy krzyżowej.

Jest pięć metod leczenia nadżerki.
Tabletki i globulki. Stosuje się je, gdy nadżerka jest mała, nie powoduje dolegliwości, wyniki cytologii są prawidłowe, a kobieta nie rodziła dzieci. Terapia opiera się na lekach przeciwzapalnych i przyspieszających gojenie się nadżerki.
Koagulacja chemiczna. Do leczenia tą metodą kwalifikują się małe nadżerki. Do zmiany przykłada się specjalny preparat chemiczny, który likwiduje chory nabłonek, a na jego miejscu pojawia się zdrowy. Zabieg jest bezbolesny i nie powoduje blizn, ale czas gojenia się rany jest długi, a sam zabieg czasami trzeba powtórzyć.
Elektrokoagulacja (wypalanka). Polega na spaleniu chorych tkanek iskrą elektryczną. Zabieg nie jest bolesny, ale dość nieprzyjemny z powodu delikatnego uczucia szczypania oraz brzydkiego zapachu. Może on powodować małe blizny lub zwężenie kanału szyjki macicy, dlatego nie proponuje się go kobietom, które jeszcze nie rodziły. Okres gojenia się nabłonka to 3-5 tygodni.
Kriokoagulacja (zamrażanie). Martwicę tkanek wywołuje się przez zastosowanie sprężonego azotu. Leczenie jest bardzo skuteczne i bezbolesne. Gojenie się ran może trwać do 30-40 dni.
Fotokoagulacja. Zmienione tkanki usuwa się falą świetlną. Zabieg ten jest całkowicie bezbolesny, a wykorzystuje się go do leczenie małych i płytkich zmian. Okres leczenia trwa ok. 2 tygodni.

Stan zapalny okolic intymnych

admin — Thu, 07 Apr 2011 17:22:52 +0000

Okolice intymne kobiety są częstymi miejscami rozwoju stanu zapalnego, a jego bezpośrednią przyczyną jest zachwianie naturalnej równowagi pomiędzy różnymi rodzajami bakterii. Dzieje się tak z powodu przyjmowania dużej dawki antybiotyków, infekcji bakteryjnych innych narządów, np. gardła i ucha, zaburzeń hormonalnych czy menopauzy. Objawy zapalenia to pieczenie, świąd, upławy, ból warg sromowych i uczucie suchości w pochwie.
Sygnałem, że coś jest nie tak, może być również białoszary lub żółty kolor wydzieliny oraz jego brzydki zapach (naturalnie jest przejrzysta lub biała i bezwonna). Infekcję trzeba jak najszybciej wyleczyć, ponieważ istnieje ryzyko, że przeniesie się ona do błony śluzowej macicy oraz zaatakuje jajowody i przydatki.
Jeśli objawy są niewielkie i wcześnie wykryte, zapalenie można leczyć dostępnymi w aptece środkami bez recepty. Są to w większości preparaty ziołowe w formie maści lub płukanek. Jeśli dolegliwości nie ustąpią w ciągu 2-3 dni lub zaczną się gwałtownie nasilać konieczna jest wizyta u ginekologa. Lekarz na podstawie wydzieliny oraz objawów towarzyszących określi rodzaj zapalenia oraz dobierze środki przeciwzapalne, przeciwgrzybiczne lub przeciwbakteryjne. Mają one postać tabletek doustnych, globulek i maści dopochwowych. Okres kuracji trwa zazwyczaj ok. 7 dni i bardzo ważne jest, aby nie przerywać zażywania leków po ustąpieniu objawów, ponieważ spowodować to może nawrót dolegliwości. Leczeniu powinien również zostać poddany partner, żeby nie doszło do sytuacji wielokrotnego zarażania się od siebie.

Chlamydioza – chlamydia trachomatis

admin — Fri, 24 Dec 2010 12:46:55 +0000

Do chorób wenerycznych należy chlamydioza. Jest ona wywoływana przez bakterię Chlamydia trachomatis, którą zarazić się można podczas stosunku bez zabezpieczenia. Bakteria jest odpowiedzialna za choroby układu moczowego oraz płciowego, może doprowadzić do poronienia i stanów zapalnych. Wyróżnia się bakterie z rzędu Chlamydia trachomatis i Chlamydia pneumoniae.
Choroba przebiega bezobjawowo, dlatego można sobie nie zdawać sprawy z jej obecności. Im więcej partnerów życiowych, tym większe ryzyko jej wystąpienia. Bardzo często bakterią tą można się zarazić na basenach i kąpieliskach. Dlatego też spotyka się całe rodziny zarażone bakterią Chlamydia. Nieleczone zakażenie Chlamydią prowadzić może do krwawienia, bólu miednicy, stanów zapalnych narządów rodnych. To może doprowadzić do bezpłodności. Bakteria ta poza powyższymi konsekwencjami może doprowadzić do zapalenia stawów, zmian w układzie nerwowym, skłonności alergicznych czy spadku odporności. Bakteria może doprowadzić do stanu zapalnego szyjki macicy oraz jajowodów i jajników. Zakażenie chlamydią w czasie ciąży może doprowadzić do porodu przedwczesnego oraz innych zaburzeń płodu. Bakteria jest w stanie przez wiele lat nie dawać o sobie znać, przebywając w organizmie jakby w uśpieniu. Obecność bakterii stwierdza się na podstawie badań laboratoryjnych po ówczesnym pobraniu próbki krwi.

Rzęsiskowica

admin — Fri, 27 Aug 2010 15:26:19 +0000

Rzęsiskowica jest chorobą sfery intymnej kobiet, wynikającą z zakażenia bakteryjnego. Bakterie mogą się dostać poprzez stosunek bez użycia prezerwatywy lub na przykład używając ręczników czy przyborów do mycia osoby zarażonej. W miejscach publicznych, takich jak baseny czy toalety również mogą skrywać się bakterie rzęsistka pochwowego.

Objawami jest obfita wydzielina z pochwy o żółto zielonkawej barwie i nieprzyjemnym zapachu. Bakteria podrażnia okolice intymne i może powodować swędzenie. Należy się wtedy udać do ginekologa. Ginekolog wykona wymaz z pochwy, by odnaleźć przyczynę powstałego zakażenia. Leczenie wykonuje się za pomocą przepisanego przez lekarza antybiotyku. Ponieważ lekceważona choroba może prowadzić do poważnych powikłań, należy szybko skierować się na badania.

Często właśnie takie czynniki jak infekcje wirusowe lub bakteryjne są powodem późniejszego braku płodności. Zachowanie higieny intymnej jest bardzo ważne. Mydło obniża odczyn kwasowy, co zapobiega namnażaniu się grzybów. Istnieją specjalne kremy do smarowania narządów intymnych oraz płyny, które oczyszczają i natłuszczają błony śluzowe i skórę.